Het onderzoek van adviesbureau Strated Consulting naar de SDD werd gestart na een brandbrief die in december vorig jaar bij verschillende gemeenten binnenkwam. Hierin trok een groep medewerkers aan de bel over een cultuur van ‘agressie, seksuele intimidatie, denigrerende opmerkingen en vriendjespolitiek’.
Het rapport in juni van het adviesbureau bevestigde de aanklachten in de brandbrief. Van Maanen werd officieel ontslagen. Dit onderzoek liep zes maanden, waarin meer dan honderd werknemers zijn geïnterviewd. De zeven gemeenten uit de Drechtsteden die samen de SDD beheren, betaalden 700.000 euro aan het adviesbureau.
Onterecht ontslag
Maar, volgens de kantonrechter heeft het adviesbureau dusdanig onprofessioneel gehandeld dat de conclusies van het rapport niet onderbouwd zijn. Het ontslag is daarom onterecht verklaard.
Zo zou het adviesbureau tijdens het onderzoek "tunnelvisie" hebben gehad en "conclusies getrokken, waar zij alleen feiten moest aanleveren". De rechter stelt ook dat "eventueel ontlastend bewijs voor de directeur uit het rapport is gelaten, waardoor de opdrachtgever (SDD) geen onderbouwde beslissingen kon maken". De vraagstelling in gesprekken met Van Maanen waren volgens de rechtbank "leidend" en "in strijd met onderzoeksprotocollen".
Problemen met het onderzoek
De werknemers van de SDD beklaagden zich eerder ook over het onderzoek van het adviesbureau, om heel andere redenen. In een tweede brandbrief uit begin augustus spraken anonieme werknemers juist van teleurstelling over het gebrek aan resultaten van het onderzoek. “Ondanks de schorsing werd Van Maanen regelmatig en onterecht op de hoogte gehouden van resultaten”, stelde de brief.
Zij vonden het ontslag van de directeur ook niet genoeg. “Niemand die werkelijk binnen deze organisatie heeft gewerkt, gelooft dat één persoon jarenlang op eigen houtje een cultuur van angst, intimidatie en willekeur in stand kon houden.” Er werd gevraagd om actie tegen andere leidinggevenden, "die voor hem als doorgeefluik werkten".
Hoe verder
De rechtbank concludeerde, net als Van Maanen zelf, dat hij ondanks de uitspraak niet terug kan keren als directeur van SDD. De vraag is nu of het bestuur van SDD in hoger beroep gaat tegen deze beslissing van de kantonrechter. Verschillende gemeenten in de Drechtsteden hebben aangegeven dat zij de kwestie in de gemeenteraad zullen bespreken.
Voor het onrechtmatige ontslag ontvangt Van Maanen in totaal 131.000 euro, waaronder juridische kosten en een arbeidstegemoetkoming. Hij vroeg zelf een schadevergoeding van 876.000 euro: het salaris dat hij tot zijn pensioen misloopt. Dat vond de rechter te gortig.
